Interview met Awa
Awa, kun je mij misschien nog eens je volledige naam vertellen? Mariama, ik heet Awa Diallo. Vroeger heette ik Awa Camara. Mijn man heet Mamadou Diallo. Daarom heet ik nu ook Diallo.
Hoe lang woon je nu in België? Wij wonen hier ongeveer drie jaar. Mijn man was hier vijf jaar geleden ook al eens geweest, voor drie maanden.
Woon je graag hier? Is het niet heel verschillend van het leven in Guinée? Langs een kant woon ik wel graag hier maar langs de andere kant ook niet. Het is inderdaad heel verschillend van Guinée. In Guinée was het leven veel intenser. Het was misschien wel moeilijker, dat wel. Hier is meer luxe. We hadden in Guinée bijvoorbeeld geen televisie, geen koelkast, zelfs geen radio. Dat is hier wel gemakkelijker. Maar ik mis mijn familie wel heel erg. Wij leven voor het grootste deel buiten. Hier gaat dan niet. Niet alleen omdat het hier koud is maar ook omdat de toubab dat niet doen. De toubab zijn heel gesloten. Ik heb nog steeds bijna geen contact met hen. De mensen waar wij mee omgaan, komen allemaal uit Guinée, Senegal, Mali… Wij vormen samen een soort familie. Veel Afrikanen die hier alleen zijn, zijn jaloers op elkaar, ze helpen elkaar niet zoals thuis. Als één van hen bijvoorbeeld een auto koopt, zijn anderen daar jaloers op. Als één van hen een toubab vriendin heeft, proberen de anderen ruzie te stoken tussen hen of haar zelf in te pikken. Dat is niet goed. Zij denken te veel op de manier van de toubab. Het is ieder voor zich. Maar bij de families is het gelukkig niet zo. Wij proberen elkaar te helpen. Als we nog in Afrika gewoond zouden hebben, zouden we elkaar niet gekend hebben maar hier vormen we elkaars familie.
Waar woonde je in Guinée? Ik kom uit Famodougou. Dat ligt in het oosten van Guinée. Mijn hele familie komt uit de buurt, Famodougou, Babédougou, Niaoulindougou, Dialakoro… Ik heb wel een broer die in Conakry woont, een broer die in Frankrijk woont en een zus die met haar man ook naar Frankrijk is gaan wonen. Ik heb nog vier andere broers en drie zussen.
Kaartje omgeving Famodougou
Heeft je moeder elf kinderen gekregen? Nee, mijn moeder heeft zes kinderen. Maar mijn vader heeft nog een tweede vrouw. Die heeft vijf kinderen. De jongste is nog maar net twee jaar. Mijn moeder is zijn eerste vrouw.
Je weet dat ik je graag iets wilde vragen over de besnijdenis bij meisjes. Dat ik daar graag meer over wilde leren. Kun je je nog herinneren hoe het was toen jij besneden werd? Hoe oud was je toen? Ik weet dat ik nog erg jong was, ongeveer drie jaar. Dat is omdat nog twee zussen van mij tegelijk besneden zijn. Zij waren iets ouder. Normaal is drie jaar nog wat jong.
Hoe ging dat, de besnijdenis? Ik herinner me niet alles meer omdat ik zo jong was. Het meeste weet ik niet echt, alleen omdat we er later nog samen over spraken. We werden heel vroeg gewekt. Het is het beste om de besnijdenis vroeg op de morgen te doen. Dan is het nog niet zo warm, dat is beter. Het is ook beter om het niet in het warmste seizoen te doen. Dan geneest het beter. Er werden ook nog vier nichtjes besneden. Mijn tante kwam ons halen. De besnijdenis gebeurde op het erf van mijn tante. Vaak gebeurt het ook buiten het dorp. Er staat bij haar een hut, apart op het erf. Normaal gezien wordt die niet gebruikt. Daar was de vrouw die de besnijdenis uitvoerde. Mijn tante en mijn moeder hielpen de vrouw. We moesten allemaal buiten wachten. Ik herinner me wel dat er een enorme spanning heerste. Iedereen was zenuwachtig en aan het giechelen. Eén voor één moesten we naar binnen gaan, de oudste meisjes het eerst. Ik geloof dat ik als laatste aan de beurt was. Mijn tante en mijn moeder hielden mij vast. Ik weet nog dat het veel pijn deed, het brandde verschrikkelijk. Ook de dagen daarna deed het nog pijn, vooral als je moest plassen. Daarom kregen we zo weinig mogelijk te drinken. De vrouw is nog drie dagen bij mijn tante gebleven om te controleren of we goed genazen. Ze deed ook steeds een papje op de wond. Wat er precies in dat papje zit, weet ik niet. Een heleboel speciale kruiden geloof ik. Toen we allemaal genezen waren, was er een groot feest. We werden allemaal voorgesteld aan de anderen omdat we echte vrouwen geworden waren. Het meest speciale wat ik me nog herinner is dat ik schoenen kreeg. Daarvoor had ik nog nooit schoenen gehad. Nog steeds weet ik dat het een soort rode slippers waren. Iedereen had een andere kleur.
Je hebt zelf twee dochters? Zijn zij al besneden? Mijn dochters zijn vorig jaar besneden. [trots] We hebben ze laten besnijden in Frankrijk, samen met drie dochters van mijn zus. Er waren nog, even denken, acht andere meisjes die besneden moesten worden. De vrouw die de besnijdenissen gedaan heeft, is speciaal uit Guinée naar Frankrijk gekomen. Dat doet ze elke paar jaar.
Wist je niet dat het in Frankrijk verboden is om meisjes te laten besnijden? Dat je naar de gevangenis gestuurd kunt worden? Dat wist ik toen niet. We zijn daar vier weken gebleven. Er was wel een vrouw die mijn zus kende. Zij zei dat het verboden was. Toen hadden we de besnijdenis al laten doen. Bovendien denk ik niet dat het iets uitgemaakt zou hebben. Het is veel te belangrijk om je dochters te laten besnijden. Als een meisje niet besneden is, kan ze veel gemakkelijker ziek worden. Als ze een baby moet krijgen, is de kans veel groter dat het een doodgeboren kindje is. Voor de man is het ook niet zo goed als de vrouw niet besneden is.
Als je nu nog een dochter zou krijgen, laat je haar dan ook besnijden? Zelfs als je weet dat een besnijdenis verkeerd kan lopen? Dat het meisje ziek kan worden en in het ergste geval zelfs sterven? Je weet nog dat het bij jou heel veel pijn deed. Ik weet dat het pijn doet. Ik ben zelf ook besneden. Maar die pijn hoort erbij. Als een jongetje besneden wordt, heeft hij ook pijn. Maar het is een noodzakelijke pijn. Mijn man heeft mij gezegd dat het misschien beter is dat we, mochten we nog een meisje krijgen, haar niet laten besnijden. Hij zegt dat het hier niet gedaan wordt en aangezien het de bedoeling is dat we hier blijven wonen, vindt hij het beter om niet meer te besnijden. Maar ik denk dat hij het verkeerd ziet. Het is belangrijk de traditie te volgen. Mijn kinderen zijn geen toubab. Zelfs al blijven we hier altijd wonen, ze zijn geen toubab. Hun vader komt uit Guinée, hun moeder komt uit Guinée, zij zijn ook van Guinée al wonen ze er niet meer. Misschien gaan ze ooit wel terug. Het is belangrijk dat zij dan zijn zoals alle vrouwen. Als men te weten zou komen dat ze niet besneden zouden zijn, zouden ze niet geaccepteerd worden. Tenzij ze zich alsnog zouden laten besnijden, kunnen ze daar niet leven.
Is er nog iets dat ik niet gevraagd heb Awa? Iets dat nog belangrijk is om te vertellen zodat ik het goed begrijp? Het belangrijkste is dat je begrijpt dat het onze cultuur is. Je cultuur kun je niet veranderen. De traditie is al heel oud, onze voorouders deden het al. Bovendien, daar hebben we het nog niet over gehad, een goede moslim moet besneden zijn. Als je niet besneden bent, ben je niet rein en worden je gebeden tot Allah niet gehoord. Zo kom je later niet in de hemel. Daarom ook is het heel belangrijk om besneden te worden. Iedereen weet dat.
Dank je wel dat je het mij hebt willen uitleggen Awa. Jij ook bedankt dat je goed geluisterd hebt Mariama. Gaan we nu boodschappen doen? Wat zou jij graag willen eten?