Korte samenvatting eindverhandeling
Besnijdenis bij vrouwen staat al geruime tijd in de belangstelling. Problematisch is dat de betrokken vrouwen slechts sporadisch aan het woord komen in vergelijking met allerlei ‘deskundigen’, voornamelijk uit het Westen. De bedoeling is een aantal van hen een stem te geven en hetgeen zij te vertellen hebben te vergelijken met wat er in de literatuur gesteld wordt, veldwerk en literatuurstudie combinerend.
Ik heb een aantal Afrikaanse vrouwen geïnterviewd over hun houding aangaande besnijdenis bij vrouwen. Om deze interviews te kunnen afnemen, heb ik eerst, gedurende een aantal jaar, een vertrouwensband met deze vrouwen moeten opbouwen. Belangrijk is hierbij op te merken dat de vrouwen allen aan eenzelfde profiel beantwoorden. Verder onderzoek zou moeten uitwijzen of de houding verandert naargelang het profiel.
Ik heb getracht te zoeken naar gelijkenissen en verschillen in de manier van denken over besnijdenis bij vrouwen en het vermoeden te toetsen dat het Westen het fenomeen veroordeelt vanuit de veronderstelling dat er universele normen en waarden bestaan. Ik tracht ook de consequenties van deze houding te onderzoeken en mogelijkheden te suggereren om de impasse die zou kunnen ontstaan, indien de standpunten uit elkaar liggen en elk bij zijn overtuiging wil blijven, te doorbreken.
Aangezien het gros van de mensen in het Westen niet bereid is een relativistisch standpunt in te nemen en repressie (via wetgeving) niet helpt om het doel (afschaffing van de besnijdenis bij vrouwen) te bereiken, lijkt de enige uitweg uit de impasse ( tegenstelling tussen universalistisch denken - relativistisch denken, progressief - circulair denken, prioriteit van het individu - de groep, verandering - behoud) de tijd, ervan uitgaande dat cultuur geen stabiel gegeven is, dat een bepaalde acculturatie overal speelt en dat interculturele communicatieprocessen, niet alleen de mening maar ook het gedrag van de gemeenschappen die besnijdenis bij vrouwen toepassen, noodzakelijkerwijze zal veranderen.